English

Türkçe

عربي

ئۇيغۇرچە

M.Emin HEZRET

Ah!.. Türkistan çiftçileri

1987,1988 senesinde Kaşgar, Hoten vilayetlerinde atom bombası patlatılmasının etkisi ve yoksulluk sebebile ciğer hastalığı olarak tesbit edilen bulaşıcı hastalık geniş şekilde yayıldı.

200 binden fazla Türk çiftçisi bu hastalığa yaka­landı ve insanlar ölmeye başladılar. Millet, hükümet­ten yardım istedi. Başkent Urumçi'de Çinliler tara­fından bir yardım kampanyası kuruldu. Hoten ve Kaş­gar'daki hastalara yardım için eski elbiseler toplan­maya başlandı. İki haftalık bir seferberlikten sonra 20 otomobillik eski elbise yardımı Doğu Türkistan'­daki Çin hükümeti tarafından Hoten ve Kaşgar'a yol­landı. Tabiî Çinliler'in giymedikleri elbiseleri... Elbi­seler yoksul çiftçilere dağıtıldı. Çiftçiler, "Biz Müslümanız, kâfirlerin eski elbiselerini giymeyiz" diye reddettiler.

Müslüman Türkler'e Çinliler'in eski elbiselerini tes­lim etmekle uğraşan Türk memur, Urumçi'ye gider­ken bana geldi ve şöyle dedi: "Bundan otuz'sene önce yani 1958-59 senelerinde Çin'deki tabiî afet sebebiyle milyonlarca aç, sefil Çinliler Doğu Türk­istan'a döküldü. Ne yatacak ev, ne giyecek elbi­se, ne de yiyecek yemekleri yoktu. Sokak sokak dileniyorlardı. Aç Çinliler'in her şehirde çok sa­yıda ölüsü vardı. Bunun üzerine ben de Doğu Türkistan'da bir memur olduğumdan Türk halkı­nı seferber etmeye çalıştım ve onlann elbise, yor­gan kapkacak her şeyini topladık, Çinliler'e ge­tirdik. Çinliler'in yemeklerini her gün biz Türkler verdik. O zaman Çinliler ağlıyorlardı: "Biz sizin iyiliklerinizi hiçbir zaman unutmayacağız" diyor­lardı. Onlar bizim iyiliklerimizi gerçekten unutma­mışlar. Aradan otuz sene geçti, şimdi onların hep­si zenginleşti, hepsi büyük mevkilerde. Biz şim­di onların eski elbiselerine muhtacız. Siz bir ya­zarsınız ve bu gerçekleri unutmayınız" demiştir.

Hakikaten düşündüğünüz zaman, otuz sene son­ra Doğu Türkistan halkı niçin Çinliler'in eski elbise­lerine muhtaç kaldı? Otuz sene sonra aç, sefil, Do­ğu Türkistan'a hayatını kurtarmak için gelen Çinli­ler niçin bu kadar zenginleşti? Bunun sebebini her­kesin düşünmesi lazım? Doğu Türkistan halkı Çinli­ler'in sadakasına muhtaç değil. Onlara kendi hak­ları gerek. Kendi toprağında, kendi vatanında insan­ca yaşama şartlarına kavuşması lazım. Ama bugün­kü gerçeklere göre Kızıl Çin yönetimi Doğu Türkis­tan'daki Türk halkının kötü şartlarda yaşamasına ka­rışmaz. Yani onun ölmesi hastalanması onun için bir şey değiştirmez. Ama onu, toprağını, herşeyini sömürür. Biz Kızıl Çin'in sözlerine değil, yapmakta ol­duğu işlerine bakarız.

Mao zamanında zaten çiftçinin veya diğer hiç kim­senin bir şeyi yoktu. Şimdi Mao öldükten sonra ya­vaş yavaş mal edinme var ama, vergiler o kadar çok ağırlaşttrıldı ki çiftçi altından kalkamayacak duruma geldi. Mesela sahip olduğunuz bir at, inek veya mer­kep için senede dereden veya ırmaktan su içme ver­gisi olarak beş yuandan on yuana kadar 2 - 3 dolar civarında para Ödenmesi gerekir. Çiftçinin yıllık ge­liri ise Çinliler'in kendi yaptığı istatistiklere göre 56 dolar civarında. Bir de buna çiftçiler için senede 80 günlük devlete bedeva mecburi olarak hizmet etmeyi katmak gerekir. 80 günlük mecburi çalışma için ev­lerinde erkek olmayan dul, yaşlı vs.lerde aynı statü­ye sahip olup, gitmedikleri takdirde parasını ödemek istiyorlardı. Çatışma için insan gönderemeyecek durumda olanlar ise evlerindeki hayvanlarını ve­ya evlerini satmak durumunda kalıp, çok zor şart­larda yaşamaya sevkediliyor. Hiçbir hak hukuka da­yanmayan zorla çalıştırmalar da görülüyor. Mesela baraj yapımı için bu ocak ayında 13 bin eşek araba­sı Karakaş nahiyesinden getirtilerek çalıştırıldı...

Çinliler Doğu Türkistanlıların sadece çalışmasını istiyorlar, iyi bir hayatı veya hayata niye geldiğini, dü­şünmesini istemiyorlar. Yaşayanlardan ölenlerin ye­rine yenileri geliyor ve bunun hep böyle olmasını is­tiyorlar. Ama Allah bunların da belasını verir. Doğu Türkistan halkının tek istediği insanca yaşamak ve insanca muamele görmektir.